Chuyên gia phong lan

“Tôi sang Thái Lan học lóm nghề trồng phong lan, thấy ngày nào nhà vườn người ta cũng có xe tải vô nườm nượp, chở các thùng hoa xuất khẩu đi các nước trên thế giới. Người ta cũng nông dân như mình sao hay quá? Tôi tự ái dân tộc, muốn nông dân mình phải nâng cao được năng lực cạnh tranh, dù mình không phải là đối thủ của họ, vì họ đã đi trước mình quá xa, nhưng nếu không cố đuổi, thì bao giờ bắt kịp?”.

Anh Trần Văn Bạch, sinh năm 1958, nông dân ở phường Bình Hưng Hòa, quận Bình Tân – TPHCM, đã mô tả động lực khiến anh sau 9 năm chí thú, đã thành người trồng phong lan số một ở TPHCM.

Bãi rác hóa vườn lan

Anh Đặng Văn Thành, Phó Chủ tịch Thường trực Hội Nông dân TPHCM, đánh giá: “Vườn lan của anh Bạch số một không phải về quy mô của nó, mà về công nghệ, kỹ thuật và phương pháp canh tác bài bản, có hiệu quả cao”. Vườn của anh Bạch rộng một mẫu, được phủ lưới đen che bên trên, bên dưới là những líp phong lan giống Mokara, Aranda, Kagawara… Nếu anh không kể, không ai biết tiền thân của vườn lan này là một hầm nuôi cá được lấp đầy rác từ nội thành đổ ra.

Lớp đất phủ lên rác từ năm 1994 đến năm 1996 vẫn còn nóng hổi bởi biogas do rác phân hủy xì lên, nên anh Bạch biết không thể trồng được bất cứ cây gì trừ lan, bởi lan chẳng cần… đất. Ban đầu anh trồng 100 giò mua trôi nổi không biết giống gì, cũng chưa biết kỹ thuật. Hậu quả, lan phát nhiều bệnh, anh mò mẫm mua nhiều loại thuốc bảo vệ thực vật vẫn chịu thua. Đến khi nhờ những người sành chơi lan hướng dẫn, anh mới tìm được đúng thuốc kháng bệnh, nhưng cây mất sức 3 – 4 tháng liền mới phát triển lại.

Khởi nghiệp như vậy, nhưng giờ đây sau 9 năm, vườn lan của anh có 100.000 cây, trị giá khoảng 4 tỉ đồng. Hằng ngày, anh cắt 200 cành bán cho các cửa hàng, mỗi cành 5.000 đồng, thu nhập 1 triệu đồng/ngày. Anh Bạch cho biết phân nửa vườn lan của anh là giống mới trồng, đến giữa năm 2005 mới bắt đầu thu hoạch, khi đó thu nhập sẽ là 2 triệu đồng/ngày. Anh khoe, mới vừa trả dứt trước hạn món nợ ngân hàng 1 tỉ đồng mà anh đã vay từ 2 năm trước.

Tôi khen: “So với chỉ tiêu cánh đồng 50 triệu/ha của Bộ Nông nghiệp thì ”cánh đồng” của anh vượt gấp 12 lần”. Anh đùa: ”Đất của tôi nằm ở mặt tiền đường xuyên Á, gần khu công nghiệp, chỉ cần cho thuê làm nhà máy sẽ thành cánh đồng 5.000 USD/ha/tháng, nhưng tôi không cần”.

Năm 1976 học xong lớp 9, anh đăng ký đi đợt một TNXP. Năm 1980 ra quân, đạt trình độ lớp 12 bổ túc, anh vào HTX cơ khí học nghề, rồi bỏ ra làm thuê ở tiệm cơ khí tư nhân, sau đó vào làm công nhân ở Nhà máy Dầu thực vật Tân Bình. Năm 1991, anh xin nghỉ việc về nhà mở tiệm cơ khí. Năm 1996, giao tiệm cho người cháu, anh thể nghiệm trồng lan.

Sau thất bại lần đầu, năm 1997 anh phát triển 1.000 giò lan, bán được bao nhiêu tiền dồn hết mua giống mới của Thái Lan. Anh nghĩ, lan Thái là thị trường mới, không đến nỗi ế nên vay ngân hàng đầu tư mở rộng. Anh so sánh, lan Thái nhiều màu sắc, thích hợp với vùng nhiệt đới, thân cứng không ngã, dễ vận chuyển, phát triển chiều cao đến 3-4 m, ra hoa quanh năm, mỗi cành trên 20 nụ hoa, một tháng mới tàn. Trong khi địa lan, lan hài, hồ điệp… của Đà Lạt thích hợp vùng ôn đới, thân yếu, cao tối đa 20 cm, mỗi nhánh có 3 nụ hoa, tàn sau một tuần. Anh kết luận, ở TPHCM trồng lan ôn đới không thể cạnh tranh với Đà Lạt.

Một lợi thế nữa, giá cây giống chưa có hoa cỡ 30 cm của Thái nhập về khoảng 35.000 đồng – 40.000 đồng, trồng 6 tháng chiều cao khoảng 70 cm. Nếu cắt đôi, gốc sẽ nhảy ra 2 – 3 cây con, được 3 – 4 cây giống mới. Sau khi nghiên cứu, anh quyết định đưa lan xuống đất trồng líp để giữ độ ẩm tốt hơn, và kết quả cây rất mau lớn.

Bỏ tiền ”du học” tự túc

Năm 1999, anh theo một ”tua” du lịch ở Hà Nội, đi học lớp nông nghiệp 15 ngày ở ĐH Khoa học Nông nghiệp Quảng Tây, với giá 5 triệu đồng. Lý do, anh xem trong tờ bướm quảng cáo nội dung lớp học có đủ loại cây, kể cả phong lan. Nào ngờ, khóa học chỉ dạy về sử dụng phân bón và công nghệ sau thu hoạch. Thôi thì dù gì anh cũng được bồi bổ kiến thức.

Năm 2001, người thân của anh là Việt kiều Thái Lan về nước, anh xin theo sang Thái Lan để học lóm nghề trồng lan. Nhờ vậy, anh có chỗ tá túc bên xứ người, có thông dịch miễn phí để tiếp cận các nhà vườn xuất lan giống sang Việt Nam. Bốn năm qua, anh đã thực hiện 5 chuyến du học… lóm, mỗi chuyến từ 5 – 7 ngày. Đóng vai người tìm giống lan mới để nhập khẩu, anh đã đến cả trăm vườn lan ở Bangkok và các tỉnh xung quanh, để quan sát và hỏi han vấn đề kỹ thuật. Sau khi cải tiến vườn lan của mình, anh đã hai lần mời chủ vườn Thái Lan sang thăm hữu nghị, lo chi phí ăn, đi lại và tham quan Vũng Tàu, Đà Lạt cho họ. Ngược lại, 2 lần sau cùng anh sang Thái đã được họ tiếp đãi trọn gói. Anh còn ”giao lưu văn hóa”, được họ tặng nhiều sách trồng lan.

Anh Bạch nói, mỗi nhà vườn Thái Lan có diện tích khảng 40 ha, sử dụng khoảng 200 công nhân, có cả phòng lab để cấy mô, lai tạo giống mới, có xưởng đóng thùng xuất khẩu. Họ phát hiện giống mới trong thiên nhiên, lai tạo đủ màu sắc, còn có cả công nghệ nhuộm màu theo ý khách hàng. Do vậy, anh càng tự ái dân tộc, nghĩ đến việc phát triển ngành trồng lan nhiệt đới dù hiện tại, đáp ứng cho nhu cầu trong nước cũng chưa đủ. Anh nghĩ, chỉ lấy thị trường trong nước làm mục tiêu trước mắt, xuất khẩu mới là mục tiêu lâu dài.

Trong năm 2004, anh đã tiếp khoảng 10.000 người đến học hỏi, dù vườn lan của anh không phải là một điểm trình diễn khuyến nông. Theo anh, từ Đà Nẵng vào Cà Mau đều trồng được lan nhiệt đới, trừ Tây Nguyên. Hoài bão của anh là càng có thêm nhiều nhà vườn trồng lan càng tốt, khi đó anh mới tính đến thị trường xuất khẩu. Sản lượng còn thấp thì đừng nghĩ đến chuyện này. Anh còn nghĩ đến việc đi học công nghệ sinh học 3 năm để mở phòng lab lai tạo giống mới và giữ bản quyền. Anh có hai con: con gái 20 tuổi đang học dược tá, anh cho học thêm nghề cắm hoa để lập cửa hàng hoa tự doanh. Con trai mới 2 tuổi nên anh chưa “tính tới”.

Hoài bão của anh đang sắp có lối ra nhờ Phó Bí thư Thành ủy Võ Văn Cương cùng Phó Bí thư Thường trực Thành ủy Lê Hoàng Quân vừa đến thăm vườn lan của anh cách đây 2 tháng. Hai vị đã hứa cho anh thuê 10 ha đất ở Củ Chi, miễn tiền thuê 10 năm đầu. Anh đang viết đề án để Trung tâm Khuyến nông giúp làm thành dự án trồng phong lan có quy mô lớn nhất nước.
(PNTP)

~ bởi lantaynguyen on 07/07/2009.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s

 
%d bloggers like this: